Buổi tối, bạn lướt điện thoại và bắt gặp một tiêu đề giật mình: “AI sẽ xóa sổ hàng trăm nghề trong mười năm tới”. Bạn hơi chột dạ. Rồi bạn tự hỏi, cái nghề mình đang làm, hoặc cái nghề mình đang tính học, liệu có nằm trong danh sách ấy không? Đây là một câu hỏi rất thật, và rất đáng để hỏi. Bởi vì chọn nghề bây giờ không chỉ là chọn thứ mình thích, mà còn là chọn một chỗ đứng an toàn cho mười, hai mươi năm nữa.
Ở trung tâm dạy nghề tóc Kéo Vàng X Nhật Tâm, chúng tôi được hỏi câu này ngày một nhiều hơn. Và câu trả lời của chúng tôi, sau nhiều năm đứng lớp và nhìn hàng nghìn học viên ra nghề, khá rõ ràng. Có những nghề rồi sẽ bị máy móc và trí tuệ nhân tạo lấn dần. Nhưng cũng có những nghề mà công nghệ càng phát triển, giá trị con người trong đó lại càng khó thay thế. Nghề tóc, đặc biệt là mảng tóc nữ, thuộc nhóm thứ hai. Bài viết này sẽ nói thẳng vì sao.
Nghề nào dễ bị AI thay thế trước tiên?
Muốn biết nghề mình có an toàn hay không, trước hết phải hiểu AI giỏi cái gì. Trí tuệ nhân tạo và tự động hóa mạnh nhất ở những công việc có ba đặc điểm: lặp đi lặp lại theo quy tắc cố định, dựa chủ yếu vào xử lý thông tin, và không cần đôi bàn tay khéo léo tiếp xúc trực tiếp với con người.
Nhập liệu, tổng hợp báo cáo đơn giản, trực tổng đài theo kịch bản, dịch thô, viết những đoạn nội dung khuôn mẫu, sắp xếp lịch, tính toán sổ sách cơ bản. Đây là những phần việc mà một phần mềm chạy nhanh hơn, rẻ hơn và không mệt. Không phải ngẫu nhiên mà các công việc bàn giấy mang tính lặp lại thường được nhắc đến đầu tiên khi người ta nói về làn sóng tự động hóa.
Điểm chung của nhóm này là gì? Là kết quả công việc có thể số hóa hoàn toàn, và quá trình làm ra nó gần như không cần một cơ thể người có mặt tại chỗ. Khi một công việc có thể gói gọn thành dữ liệu vào, dữ liệu ra, thì sớm muộn sẽ có một cỗ máy làm được. Đây là nhận định chung của giới quan sát công nghệ, không phải lời hù dọa.
Vì sao nghề tóc lại nằm ở vùng an toàn?
Bây giờ hãy soi nghề tóc qua đúng ba tiêu chí trên, bạn sẽ thấy nó ngược hoàn toàn với nhóm dễ bị thay thế.
Thứ nhất, nghề tóc không lặp lại theo một khuôn cố định. Mỗi mái tóc là một bài toán riêng. Cùng một kiểu nhuộm khói, nhưng nền tóc của khách này đã tẩy hai lần, khách kia còn nguyên tóc đen tự nhiên, khách nọ tóc yếu và dễ gãy. Người thợ giỏi phải đọc được từng sợi tóc trước mặt rồi mới quyết định công thức. Đó không phải là chạy theo quy tắc, đó là phán đoán.
Thứ hai, nghề tóc sống bằng đôi tay. Một đường cắt tạo khối, một nhịp cuốn lô để tóc bồng đúng độ, một cú tay khi bôi thuốc uốn sao cho lọn tóc vào form mà không cháy. Những chuyển động này tinh vi đến mức chính người thợ nhiều khi cũng khó diễn tả thành lời, nói gì đến việc lập trình cho một cỗ máy làm y hệt trên một chất liệu mềm, trơn và luôn thay đổi như tóc người.
Thứ ba, và quan trọng nhất, nghề tóc là nghề của sự tiếp xúc và cảm xúc. Khách ngồi xuống ghế không chỉ mua một kiểu tóc. Họ mua sự tự tin trước ngày cưới, mua tâm trạng mới sau một biến cố, mua cảm giác được lắng nghe và được chăm sóc. Cái đó không nằm trong bất kỳ thuật toán nào.
Ba thứ AI gần như không thể chạm tới
Để cụ thể hơn, chúng tôi muốn chỉ ra ba năng lực cốt lõi của người thợ tóc mà công nghệ khó lòng sao chép trong tương lai gần.
- Bàn tay khéo và cảm giác chất liệu. Cảm nhận độ ẩm, độ đàn hồi, độ khỏe của tóc bằng đầu ngón tay để điều chỉnh lực và thời gian. Đây là kỹ năng tích lũy qua hàng nghìn giờ thực hành, không tải xuống được.
- Con mắt thẩm mỹ theo từng gương mặt. Cùng một khách, kiểu tóc hợp với dáng mặt, màu da, phong cách sống và cả nghề nghiệp của họ. Đây là sự tinh tế mang tính con người, gắn với gu và trải nghiệm.
- Sự thấu cảm khi tư vấn. Biết khi nào nên khuyên khách đừng cắt quá ngắn, khi nào nên can ngăn một màu nhuộm sẽ hại tóc, khi nào chỉ cần ngồi nghe. Niềm tin giữa người với người là thứ giữ khách quay lại năm này qua năm khác.
Ba năng lực này cộng lại tạo nên cái mà không phần mềm nào thay được: một người thợ mà khách hàng tin tưởng giao mái tóc của mình. Càng lên tay nghề cao, giá trị này càng lớn, và càng khó bị thay thế.
Vậy công nghệ đóng vai trò gì trong nghề tóc?
Nói nghề tóc khó bị thay thế không có nghĩa là công nghệ vô dụng ở đây. Ngược lại. Người thợ khôn ngoan là người biết dùng công nghệ như một trợ thủ, chứ không xem nó là đối thủ.
Đã có những ứng dụng cho phép khách thử màu tóc ảo trên khuôn mặt của chính họ trước khi quyết định. Có phần mềm gợi ý bảng màu, có công cụ giúp lưu hồ sơ từng khách để lần sau nhớ đúng công thức cũ. Máy móc trong salon cũng ngày càng tốt: máy hấp, máy sấy, thiết bị chăm sóc phục hồi tóc hiện đại hơn nhiều so với trước.
Nhưng hãy để ý một điều. Tất cả những thứ đó chỉ là công cụ hỗ trợ vòng ngoài. Cái app thử màu giúp khách hình dung, nhưng người pha thuốc và canh nền tóc để ra đúng màu đó vẫn là người thợ. Cái máy hấp làm nóng đều, nhưng quyết định hấp bao lâu, bôi thuốc thế nào vẫn là bàn tay và cái đầu của thợ. Công nghệ nâng người thợ giỏi lên, chứ không thay được người thợ giỏi.
Đó cũng là lý do chúng tôi luôn khuyến khích học viên đừng sợ công nghệ. Ai biết tận dụng nó sẽ phục vụ khách nhanh hơn, đẹp hơn, chuyên nghiệp hơn. Người thua thiệt chỉ là người ngại học và đứng yên.
Tóc nữ: nơi kỹ năng thủ công được trả giá cao nhất
Trong nghề tóc, mảng tóc nữ là nơi ba năng lực khó thay thế kia được thể hiện đậm nét nhất, và cũng là nơi được trả công xứng đáng nhất. Vì sao?
Dịch vụ tóc nữ đa dạng và kỹ thuật hơn hẳn. Nhuộm nhiều tầng màu, tạo hiệu ứng chuyển sắc, uốn tạo khối bồng bềnh, phục hồi tóc hư tổn sau tẩy, làm phồng chân tóc. Mỗi dịch vụ là một tầng kỹ năng, và mỗi tầng kỹ năng ấy chính là thứ mà máy móc không nuốt được. Đó là lý do đơn giá dịch vụ tóc nữ thường ở mức cao, và một mái tóc làm đẹp có thể mang lại giá trị lớn cho một buổi làm việc.
Quan trọng không kém, khách nữ có xu hướng gắn bó lâu dài với người thợ hiểu mình. Khi bạn đã tìm được người làm đúng ý, hiểu chất tóc và gu của mình, bạn ngại đổi. Sự trung thành này tạo ra dòng khách quay lại đều đặn, và đó chính là nền tảng thu nhập bền vững cho người thợ tóc nữ. Về mặt logic, khi tay nghề càng cao, lượng khách quen càng lớn thì trần thu nhập của người thợ cũng được nới rộng theo. Dĩ nhiên, con số cụ thể còn tùy tay nghề, khu vực và lượng khách của từng người, đây là nhận định về xu hướng chứ không phải một mức lương cố định cho tất cả.
Nói cách khác, càng đi sâu vào kỹ thuật tóc nữ, bạn càng đứng ở một vị trí mà tự động hóa khó với tới. Đây không phải là dìm mảng tóc nam, mà là chỉ ra một con đường mà chúng tôi tin là có dư địa phát triển rộng và bền cho những ai muốn theo nghề lâu dài.
Muốn miễn nhiễm với tự động hóa, phải học cho tới nơi
Có một điều cần nói thẳng. Nghề tóc an toàn trước AI, nhưng chỉ an toàn với người có tay nghề thật. Người làm nghề hời hợt, chỉ biết vài kiểu cơ bản, không nắm vững nền tảng, vẫn có thể bị cạnh tranh và bị đào thải, không phải bởi robot mà bởi chính những đồng nghiệp giỏi hơn.
Cho nên câu chuyện quay về gốc rễ: học nghề cho bài bản. Học để hiểu cấu trúc sợi tóc, hiểu hóa chất, hiểu vì sao một công thức lại cho ra màu này chứ không phải màu kia. Học để đôi tay thành thục qua thực hành nhiều, chứ không phải nhìn vài video rồi tự mò. Học để biết cách tư vấn, cách giữ khách, cách xử lý khi tóc khách gặp sự cố. Đó mới là những thứ tạo nên một người thợ khó thay thế.
Tại Kéo Vàng X Nhật Tâm, mỗi năm chúng tôi đồng hành cùng hơn 1.000 học viên và hơn 500 chủ salon. Chương trình đào tạo theo chuẩn Hàn Quốc, cùng đối tác đào tạo Nhật Tâm Salon, được xây dựng đúng theo tinh thần đó: chắc nền tảng, nặng thực hành, đi sâu vào những kỹ thuật tạo giá trị cao như nhuộm màu, uốn tạo khối và phục hồi tóc. Học viên được cầm kéo, cầm cọ, làm thật trên mannequin và trên mẫu, để khi ra nghề là làm được ngay.
Chúng tôi có mặt tại bốn cơ sở: Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng và Hạ Long, để bạn ở khu vực nào cũng có thể tìm đến một nơi học đàng hoàng. Về học phí, khóa học có mức gốc 30.000.000đ, hiện đang áp dụng ưu đãi giảm 42% còn 17.400.000đ, và bạn được tặng trọn bộ dụng cụ khi nhập học để bắt tay vào thực hành ngay từ buổi đầu.
Chọn một nghề mà mười năm nữa vẫn cần bạn
Làn sóng AI và tự động hóa là có thật, và nó sẽ còn mạnh lên. Nhưng thay vì lo lắng, hãy nhìn nó như một tấm bản đồ chỉ đường. Nó nói cho ta biết nên tránh những nghề dễ bị số hóa, và nên chọn những nghề đòi hỏi bàn tay, con mắt và trái tim con người. Nghề tóc, đặc biệt là tóc nữ với kỹ thuật thủ công tinh tế và yếu tố cảm xúc, chính là một trong những nghề như thế.
Máy có thể pha nước, nhưng máy không thể ngồi nghe câu chuyện của khách rồi làm nên một mái tóc khiến họ tự tin bước ra đường. Đó là chỗ đứng của bạn, và không cỗ máy nào lấy được, nếu bạn chịu học cho tới nơi.
Câu hỏi thường gặp
AI có thể thay thế hoàn toàn người thợ tóc không?
Rất khó, ít nhất trong tương lai gần. Trí tuệ nhân tạo mạnh ở những việc lặp lại theo quy tắc cố định và có thể số hóa hoàn toàn. Nghề tóc thì ngược lại: mỗi mái tóc là một bài toán riêng, nền tóc mỗi khách một khác, và toàn bộ công việc phụ thuộc vào đôi tay tiếp xúc trực tiếp với một chất liệu mềm, trơn, luôn thay đổi. Thêm vào đó là yếu tố cảm xúc khi tư vấn, thứ không nằm trong bất kỳ thuật toán nào.
Những nghề nào dễ bị tự động hóa lấn sân trước tiên?
Nhóm rủi ro cao thường có ba đặc điểm: lặp đi lặp lại theo quy tắc cố định, chủ yếu là xử lý thông tin, và không cần bàn tay khéo léo tiếp xúc trực tiếp với con người. Ví dụ như nhập liệu, tổng hợp báo cáo đơn giản, trực tổng đài theo kịch bản, dịch thô, viết nội dung khuôn mẫu hay tính toán sổ sách cơ bản. Điểm chung là kết quả có thể gói gọn thành dữ liệu vào và dữ liệu ra.
Vì sao mảng tóc nữ được xem là vùng an toàn nhất trong nghề?
Vì dịch vụ tóc nữ đa dạng và nặng kỹ thuật hơn hẳn: nhuộm nhiều tầng màu, tạo hiệu ứng chuyển sắc, uốn tạo khối bồng bềnh, phục hồi tóc hư tổn sau tẩy, làm phồng chân tóc. Mỗi dịch vụ là một tầng kỹ năng thủ công mà máy móc chưa với tới. Ngoài ra khách nữ có xu hướng gắn bó lâu dài với người thợ hiểu chất tóc và gu của mình, tạo ra dòng khách quay lại đều đặn.
Ứng dụng thử màu tóc ảo có làm giảm vai trò của người thợ nhuộm không?
Không. Những ứng dụng đó chỉ hỗ trợ ở vòng ngoài, giúp khách hình dung màu trước khi quyết định. Còn việc đọc nền tóc, pha thuốc, canh thời gian và xử lý sao cho ra đúng màu ấy vẫn thuộc về người thợ. Máy hấp làm nóng đều, nhưng hấp bao lâu và bôi thuốc thế nào vẫn do bàn tay cùng cái đầu của thợ quyết định. Công nghệ nâng người thợ giỏi lên chứ không thay được họ.
Ba kỹ năng nào của thợ tóc khó bị sao chép nhất?
Thứ nhất là bàn tay khéo và cảm giác chất liệu, tức cảm nhận độ ẩm, độ đàn hồi, độ khỏe của tóc bằng đầu ngón tay để điều chỉnh lực và thời gian. Thứ hai là con mắt thẩm mỹ, biết kiểu tóc nào hợp dáng mặt, màu da, phong cách sống của từng khách. Thứ ba là sự thấu cảm khi tư vấn, biết lúc nào nên can ngăn một màu nhuộm hại tóc và lúc nào chỉ cần ngồi nghe.
Học nghề tóc bây giờ có còn kịp không?
Còn kịp, nhưng phải học cho tới nơi. Nghề tóc an toàn trước tự động hóa, song chỉ an toàn với người có tay nghề thật. Người làm hời hợt, chỉ biết vài kiểu cơ bản, vẫn có thể bị đào thải bởi chính những đồng nghiệp giỏi hơn. Vì vậy bạn cần hiểu cấu trúc sợi tóc, hiểu hóa chất, luyện tay qua thực hành nhiều và học cả cách tư vấn, giữ khách, xử lý sự cố.
Kéo Vàng X Nhật Tâm dạy ở đâu và học phí thế nào?
Trung tâm có bốn cơ sở tại Hà Nội, Thái Nguyên, Hải Phòng và Hạ Long, mỗi năm đồng hành cùng hơn 1.000 học viên và hơn 500 chủ salon. Chương trình đào tạo theo chuẩn Hàn Quốc, nặng thực hành trên mannequin và trên mẫu. Khóa học có mức gốc 30.000.000đ, hiện áp dụng ưu đãi giảm 42% còn 17.400.000đ, kèm trọn bộ dụng cụ khi nhập học. Bạn có thể gọi hotline 0826.828.262 để được tư vấn lộ trình phù hợp.
Nếu bạn đang tìm một nghề vững vàng cho tương lai và muốn bắt đầu đúng cách, hãy để trung tâm dạy nghề tóc Kéo Vàng X Nhật Tâm đồng hành cùng bạn. Hơn 1.000 học viên mỗi năm đã chọn con đường này, và bạn hoàn toàn có thể là người tiếp theo. Nhấn vào trang Liên hệ để được tư vấn lộ trình học phù hợp, nhận ưu đãi học phí giảm 42% còn 17.400.000đ kèm trọn bộ dụng cụ khi nhập học. Một quyết định hôm nay, một chỗ đứng an toàn cho nhiều năm tới.
Để lại một bình luận