Tổ Nghề Tóc Là Ai? Ngày Giỗ Tổ Ngành Tóc Và Ý Nghĩa

Nghề nào cũng có tổ, và nghề tóc cũng vậy. Người thợ lâu năm mỗi độ tháng ba âm lịch lại nhớ tới ngày giỗ tổ, thắp một nén hương tạ ơn người đã đặt nền cho cái nghề nuôi sống mình. Nhưng nhiều bạn mới vào nghề vẫn băn khoăn: tổ nghề tóc là ai, giỗ tổ ngành tóc là ngày nào, và vì sao người thợ lại trân trọng ngày ấy đến thế. Bài viết này kể lại câu chuyện đó một cách mộc mạc và đầy đủ.

Tổ nghề tóc là ai?

Theo tương truyền trong giới thợ tóc miền Bắc, tổ nghề tóc gắn liền với thầy địa lý Tả Ao và ngôi làng Kim Liên ở Hà Nội. Chuyện kể rằng khi ông Tả Ao đi qua vùng đất này, ông đã khuyên người dân trong làng nên theo nghề cắt tóc để mưu sinh. Từ đó, làng Kim Liên bắt đầu cầm kéo, dần trở thành cái nôi của nghề cắt tóc truyền thống và tôn thầy Tả Ao làm tổ nghề.

Cần hiểu rằng đây là câu chuyện được lưu truyền qua nhiều đời, mang màu sắc truyền thuyết hơn là sử liệu chính xác. Nhưng điều quan trọng không nằm ở việc tổ nghề tên gì, mà ở tấm lòng người thợ hướng về cội nguồn của nghề. Với người làm tóc, có một vị tổ để nhớ, để biết ơn, chính là cách nhắc mình sống tử tế với nghề.

Làng Kim Liên, cái nôi của nghề cắt tóc Việt

Làng Kim Liên nay thuộc phường Phương Liên, quận Đống Đa, Hà Nội. Người xưa gọi vui đây là làng “vít đầu thiên hạ”, vì trai làng đi khắp nơi hành nghề cắt tóc, tiếng tăm vang khắp kinh thành. Nghề được truyền miệng, người trước dạy người sau, cứ thế nối dài qua hàng trăm năm.

Chính từ mạch nghề truyền thống ấy mà nghề tóc Việt hôm nay lớn mạnh. Từ cây kéo thủ công của làng Kim Liên đến những salon hiện đại, người thợ tóc ngày nay vẫn đang tiếp nối một hành trình rất dài. Nếu bạn muốn hiểu con đường đi từ người mới đến thợ chính, có thể tham khảo lộ trình học nghề tóc từ số 0 đến chuyên nghiệp.

Ngày giỗ tổ ngành tóc là ngày nào?

Giỗ tổ nghề tóc thường được tổ chức vào ngày 15 và 16 tháng 3 âm lịch hằng năm. Tại làng Kim Liên, lễ tri ân tổ nghề diễn ra ở đình làng, thường kéo dài từ ngày 14 đến 16 tháng 3 âm lịch. Đây là dịp lớn nhất trong năm của giới thợ tóc, quy tụ nghệ nhân và thợ trẻ từ nhiều nơi cùng hướng về.

Nếu bạn đang theo nghề, hãy ghi nhớ mốc thời gian này. Nhiều thợ tóc và chủ salon dù bận rộn vẫn dành một buổi trong dịp tháng ba âm lịch để làm lễ tạ ơn tổ nghề, coi đó là một nét đẹp không thể thiếu của người trong nghề.

Lễ giỗ tổ nghề tóc diễn ra như thế nào?

Tại làng nghề Kim Liên, lễ giỗ tổ được tổ chức trang trọng với nhiều hoạt động ý nghĩa dành cho người làm nghề tóc:

• Lễ khai kéo: nghi thức mở đầu mang tính biểu tượng, nhắc người thợ nâng niu cây kéo, công cụ gắn bó cả đời với nghề.
• Cắt tóc miễn phí cho người dân: thợ tóc thể hiện tinh thần phục vụ cộng đồng, lấy nghề để làm việc thiện.
• Triển lãm tư liệu ngành tóc: trưng bày hình ảnh, vật phẩm về hành trình phát triển của nghề.
• Cuộc thi tay nghề “Bàn tay vàng”: nơi thợ giỏi so tài, vinh danh những đôi bàn tay khéo léo.
• Đại lễ dâng hương và rước kiệu tổ nghề: phần trang nghiêm nhất, để cả cộng đồng cùng bày tỏ lòng biết ơn.

Tất cả những hoạt động đó không chỉ để tưởng nhớ, mà còn giúp thế hệ thợ trẻ hiểu rằng mình đang nối tiếp một nghề có bề dày và có phẩm giá.

Cách cúng tổ nghề tóc đơn giản mà thành tâm

Không phải thợ nào cũng có điều kiện về làng Kim Liên dự lễ. Nhiều người chọn cúng giỗ tổ ngay tại salon hoặc tại nhà. Cách cúng tổ nghề tóc không cần cầu kỳ, quan trọng nhất vẫn là lòng thành. Bạn có thể tham khảo cách làm phổ biến sau:

• Thời điểm: thường làm vào ngày 16 tháng 3 âm lịch, hoặc chọn một buổi thuận tiện trong dịp tháng ba âm lịch.
• Lễ vật: tùy tâm và tùy điều kiện, có thể là hương, hoa tươi, trầu cau, mâm ngũ quả, xôi chè, hoặc mâm cỗ đơn giản. Không cần mâm cao cỗ đầy.
• Không gian: dọn dẹp gọn gàng chỗ đặt lễ, có thể là góc trang trọng trong salon nơi thường đặt bàn thờ thần tài, thổ địa.
• Lời khấn: thắp hương, thành tâm tạ ơn tổ nghề đã phù hộ, cầu cho tay nghề ngày một vững, salon đông khách, làm nghề thuận hòa.

Nói cách khác, cách vái cúng tổ nghề tóc cốt ở sự chân thành và biết ơn, không nằm ở mâm lễ to hay nhỏ. Một nén hương với tấm lòng biết trân trọng nghề đã là đủ.

Vì sao người thợ tóc nên biết và trân trọng tổ nghề?

Biết tổ nghề tóc là ai không chỉ là chuyện lễ nghi. Đó là cách người thợ nhắc mình về cái gốc của nghề, về sự tử tế và tinh thần giữ nghề. Một người thợ trân trọng cội nguồn nghề thường cũng là người làm nghề có tâm: cẩn thận với từng đường kéo, tôn trọng khách, và không ngừng nâng cao tay nghề.

Nghề tóc không phải nghề tạm bợ. Nó có lịch sử, có làng nghề, có tổ nghề, và có cả một tương lai rộng mở cho người chịu khó. Nếu bạn còn phân vân về con đường phía trước, hãy đọc thêm nghề tóc có tương lai không và góc khuất nghề làm tóc để nhìn nghề một cách trọn vẹn, cả ánh sáng lẫn góc khuất.

Học nghề ở nơi trân trọng cội nguồn nghề

Một môi trường đào tạo tốt không chỉ dạy bạn cầm kéo, mà còn dạy bạn yêu nghề và giữ đạo nghề. Kéo Vàng là trung tâm đào tạo nghề tóc cùng hệ thống với Nhật Tâm Hair Salon, nơi mỗi năm đào tạo hơn 1.000 học viên cơ bản và hơn 500 chủ salon. Học viên được thực hành trên khách thật trong môi trường salon đang hoạt động, được cấp chứng chỉ và hỗ trợ việc làm sau khóa học. Bạn cũng có thể học nghề tóc miễn phí trên các kênh mạng xã hội của Kéo Vàng để làm quen trước.

Khi học trực tiếp tại trung tâm, hiện có ưu đãi: Hà Nội từ 50.000.000đ còn 30.000.000đ; Thái Nguyên, Hải Phòng và Hạ Long từ 30.000.000đ còn 20.000.000đ và tặng trọn bộ dụng cụ học nghề. Học ở nơi biết trân trọng gốc rễ của nghề, bạn không chỉ có tay nghề mà còn có một tâm thế làm nghề vững vàng. Nếu vẫn còn đắn đo, tham khảo thêm có nên học nghề tóc không.

Câu hỏi thường gặp

Tổ nghề tóc là ai?

Theo tương truyền trong giới thợ tóc, tổ nghề tóc gắn với thầy địa lý Tả Ao và làng cắt tóc Kim Liên ở Hà Nội. Đây là câu chuyện lưu truyền qua nhiều đời, thể hiện lòng biết ơn của người thợ với cội nguồn của nghề.

Giỗ tổ nghề tóc là ngày nào?

Giỗ tổ ngành tóc thường được tổ chức vào ngày 15 và 16 tháng 3 âm lịch hằng năm. Tại làng Kim Liên, lễ tri ân tổ nghề diễn ra ở đình làng trong khoảng ngày 14 đến 16 tháng 3 âm lịch.

Người mới vào nghề có cần cúng giỗ tổ không?

Không bắt buộc, nhưng đây là một nét đẹp nên gìn giữ. Người mới có thể thắp một nén hương thành tâm tạ ơn tổ nghề vào dịp tháng ba âm lịch. Quan trọng nhất vẫn là lòng biết ơn và sự nghiêm túc với nghề mình chọn.

Nghề tóc có gốc gác riêng và cũng có nhiều tên gọi khác nhau. Xem thêm bài nghề làm tóc gọi là gì để biết mỗi vùng, mỗi bậc nghề gọi công việc này ra sao.

Bên cạnh chuyện giỗ tổ, người làm nghề còn phải nắm một phong tục nữa của khách: kiêng cắt tóc vào những ngày nào trong tháng, vì nó quyết định hôm nay tiệm đông hay vắng.

Tổ nghề tóc là ai, giỗ tổ ngành tóc ngày nào, suy cho cùng đều dẫn về một điều: lòng biết ơn và sự trân trọng dành cho nghề. Người thợ nhớ về cội nguồn thường là người đi được đường dài. Học nghề tử tế, làm nghề bằng cả cái tâm, đó mới là cách giữ nghề bền nhất. Kéo Vàng, kỹ năng thật, việc làm thật.